تبلیغات
كامیاران شهر بابا مردوخ

كامیاران شهر بابا مردوخ
 
قالب وبلاگ
نویسندگان
                                         

دکتر میرجلال الدین کزازی در گفتگویی ویژه با کردپرس:
زبان کُردی هیچ ستیزی با زبان پارسی ندارد و مرگ هر واژه آن گزندی گران به فرهنگ ایرانی خواهد بود.
کردپرس: دکتر میرجلا الدین کزازی از بزرگان فرهنگ و ادبیات ایران به حساب می آید. او دنیایی به وسعت ایران زمین دارد و بیش از هرچیز دلباخته گوناگونی های فرهنگی و زبانی آن است. کزازی به زبان ها و گویش های رایج در میان اقوام ایرانی سخت عشق می ورزد و نه تنها آن ها را تهدیدی برای زبان پارسی نمی پندارد، بلکه آن ها را نیای این زبان کهن می پندارد. این استاد ادب ایرانی دلبستگی بسیاری به زبان کردی دارد، زبانی که مردمان زادگاه محبوبش کرمانشاه بدان سخن می گویند. میرجلال الدین کزازی سخت دغدغه حفظ این زبان باستانی را دارد و از بین رفتن هر واژه ای از آن را آسیبی جدی به فرهنگ و تاریخ ایران زمین می داند. با هم پای صحبت های این استاد پرآوازه ادب پارسی نشسته و با باورهای وی پیرامون زبان و ادبیات کردی و جایگاه آن در میان زبان های ایرانی آشنا می شویم.
 استاد کزازی، ایران سرزمین پهناور و گسترده ای است و مردمان آن با زبان ها و گویش های گوناگونی با یکدیگر سخن می گویند، که در این میان زبان کردی یکی از مهم ترین آن هاست. از جایگاه و اهمیت این زبان باستانی در میان دیگر زبان های ایرانی برایمان بگوئید؟
من بارها به شیوه های گوناگون گفته ام و نوشته ام، که ایران ما در میان ویژگی های والا و کمابیش یگانه ای که دارد، از این ویژگی نیز برخوردار است که بهشت زبان شناسی تاریخی است. شاید هیچ کشوری را در جهان نتوان نشان داد که به اندازه ایران زبان ها و گویش های گوناگون در آن روایی داشته باشد. شما گاهی می بینید دو روستا که در کنار یکدیگر جای دارند، دو گویش جداگانه را به کار می گیرند. از این روی گویش ها و زبان های بومی جایگاه ویژه ای در شناخت تاریخ و فرهنگ ایران داشته اند. ما هنگامی که واژه ای را در یکی از این گویش ها و زبان های بومی می کاویم، پیشینه آن را برمی رسیم، به بهانه کند و کاوی در آن واژه با نقش هایی از تاریخ و فرهنگ ایران آشنا می شویم. از دیگر سوی زبان کردی و گویش های آن یکی از کهن ترین و نژاده ترین زبان های ایرانی شمرده می شود، چرا که اگر کسی با آوا شناسی تاریخی ایران آشنایی داشته باشد هنگامی که واژه های کردی را می شنود، زنگ و آهنگ باستانی را در آن ها بی درنگ باز می شناسد.
از نگاهی بسیار فراخ با سه روزگار زبان شناختی در تاریخ ایران روبرو هستیم. نخستین را «ایرانی باستان» می نامند. دومین را «ایرانی میانه»، و سومین را «ایرانی نو». در زبان کردی و گویش های آن ما هنجارها و کاربردهایی از نخستین روزگار، یعنی «ایرانی باستان» را می توانیم یافت. عده ای از واژگان در زبان کردی برای نمونه از ریخت هایی برخوردارند که یادآور ریخت واژگان اوستایی یا پارسی باستان است که زبان هخامنشیان بوده است. از این روی به درستی گفته شده است که استان کرمانشاهان به پاس رنگارنگی و گونا گونی فرهنگی و تیره شناختی در آن، هندوستان ایران است.
یکی از نمودهای این رنگاررنگی پاره ای از گویش های زبان های کردی است که در کرمانشاه و شهرهای پیرامون آن هنوز روایی دارد. ما اگر می خواهیم خود را چونان ایرانی بدان سان که که می سزد و شایسته فرهنگ گرانسنگ و تاریخ شکوهمند است بشناسیم، می باید در این زبان ها و گویش های بومی بیاندیشیم و بکاویم، و بکوشیم به هر شیوه ای که می توانیم آن ها را از گزند روزگار پاس بداریم. فراموش نکنیم که زمانه ما زمانه گسترش فناوری رسانه ای است و زبان های فراگیر، گویش ها و زبانهای بومی را یک به یک می گراوند و از میان می برند. برای اینکه این گنجینه ها و این رنگارنگی گرانمایه گویشی در ایران زمین همچنان بر جای بماند و فرزندان و پسینیان ما هم از آن ها بهره ببرند، می باید آنها را پاس بداریم. اگر واژه ای از این زبان و گویش های آن بمیرد گزندی گران به فرهنگ و تاریخ و زبان شناسی ایرانی وارد خواهد شد.
طی این سال ها برخی زبان کردی را به عنوان تهدیدی برای زبان فارسی قلمداد کرده و سعی در کمرنگ کردن آن داشته اند. آیا این تهدید جنبه واقعی دارد و میان این دو زبان باستانی ایرانی رقابت و کشمکشی وجود دارد؟
وجود زبان کردی و گویش های گوناگون آن خود نشانه ای از رنگارنگی زبان های بومی ایران است و هیچ ناسازی و ستیزی با زبان پارسی و گویش پارسی کرمانشاهی که برپایه نشانه های زبان شناسی از چندین سده پیش در کرمانشاه روایی داشته است، ندارد. من بارها گفته ام که زبان پارسی دری که زبانی فراگیر شده است در ایران زمین به «نواده» می ماند و گویش ها و زبان های بومی به «نیا». هرگز نمی توان در میان «نواده» و «نیا» به ستیز و کشاکش اندیشید. از همین روی ما اگر ما بخواهیم زبان فارسی را نیز به درستی بشناسیم، ناچاریم با گویش ها و زبان های بومی که پیشینه زبان فارسی را می سازند آشنا شده باشیم.
با توجه به اهمیت و جایگاه زبان کردی در میان دیگر زبان های ایرانی، آیا نیازی به فراهم شدن امکان تدریس ان در دانشکاهها و محافل علمی توسط دولت نمی بینید؟
اگر به شایستگی این گویش ها و زبان ها شناخته بشوند، آبشخورهای آموزشی به دست داده بشود، در دانشگاه هم می توان رشته کردشناسی را سامان داد. به ویژه در زمینه ادب سنجشی یا ادبیات تطبیقی این آگاهی ها می تواند بسیار سودمند و کارآمد باشد. تنی چند از دانشجویان پایان نامه های خود را در کارشناسی ارشد و دکتری در همین زمینه با من گذارنیده اند. این شاخه به ویژه در ایران بسیار گسترده و پربار می تواند بود از دانشی که آن را ادب سنجشی می نامیم.
استاد اگر در پایان صحبتی دارید بفرمائید؟
زبان کردی یکی از بلندترین، ناب ترین و نژاده ترین زبان های ایرانی است و نزد هر ایرانی بیدار دل گرامیست و می باید آن را پاسداشت و از هرگونه گزند و آسیب به بدور. از سوی دیگر زبان کردی یکی از آن زبان های بومی است که سامانه ادبی هم در آن پدید آمده است وشاهکارهای ادب پارسی نمونه هایی در آن یافته است مانند: شاهنامه فردوسی که رزمنامه ای کردی را پدید آورده است. از همین رو کسانی با ادب کردی آشنایی دارند می دانند که پاره ای از سخن وران کرد را با بزرگان سخن پارسی سنجیده اند و از آن ها به عنوان «حافظ کرد» و «مولوی کرد» یاد می کنند. بر پایه آنچه گقته شد، می سزد و بایسته است که در کرمانشاه یا در شهرهایی مانند آن، کانون ها و نهادهایی پدید آورده بشود تا درباره این زبان کردی و گویش های بومی پژوهیده بشود. همچنین کسانی را به جاهای بسیار دور که زبان آنجا ناب تر مانده است گسیل دارند و پیران را به سخن درآورند و گفتارشان را به آوا بنگارند تا آنچنان که گقته شد این گویش ها و زبان ها همچنان از جای بماند. این کاریست که هر چه زودتر انجام بشود بهتر است.
گفتگو: بهزاد خالوندی
کد مطلب: 15167  |  تاریخ: ۱۳۹۰/۷/۱۹  |  ساعت: ۱۱ : ۱۹




[ پنجشنبه 5 آبان 1390 ] [ 10:27 ق.ظ ] [ زیرك محمدیان ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ


آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :